Petros Golitsis | Poesie - Inverso

traduzione di Maria Allo
in collaborazione con Exitirion

Antologia dei poeti greci contemporanei
secondo Sotirios Pastakas

ΜΠΑΣΤΑΡΔΟ ΣΥΜΠΑΝ
Μπάσταρδο σύμπαν που με γέννησες
με φόντο μαύρο εξατμίζομαι
από τον πόνο κι απ’ την τρέλα
λιώνουνε καπνίζοντας
οι σάρκες του προσώπου μου
φλογίζεται όλο μου το σώμα
μένουν στο κενό να στροβιλίζονται
τα δόντια μου
αστραφτερά και μαργαριταρένια

UNIVERSO BASTARDO
Universo bastardo che mi hai dato alla luce
su uno sfondo nero  mi dileguo
dal dolore e dalla follia
la carne del mio viso si scioglie in fumo
tutto il mio corpo è in fiamme
vengono lasciati nel vuoto a roteare
i miei denti
lucenti e perlacei

ΧΑΜΗΛΩΣΕ ΤΟ ΒΗΜΑ ΣΟΥ
Χαμήλωσε το βήμα σου
μάζεψε τις φωνές σου, έφηβε
μη μου ταράζεις τη νεκρική γαλήνη∙
εδώ που βάδισες κείτονται νεκροί
κι ας έχει στρώσεις και οδοστρώματα,
πολιτισμών και γενεών που προπορεύτηκαν,
ανάμεσα σε σένα και σε μένα

Είσαι —και ήμουν— διάττοντας
χωρίς να το γνωρίζεις,
περαστικός μες στους περαστικούς,
προτού φυτρώσεις έχουνε πέσει στο έδαφος
                                    ώριμοι οι καρποί σου
και ήδη γεννιούνται οι μεθεπόμενοι∙
είσαι σκιά που δρόσισε το μνήμα μου,
την πλάκα μου που γίνεται χαλίκια
την παρασέρνουν τα νερά, θα εξατμιστεί
και θα χυθεί στο σύμπαν

Δύο σκιές που παιχνιδίσαμε στο φως,
χαίρε, κοινή πατρίδα μας το χάος
και η Θεσσαλονίκη

ABBASSARE IL RITMO
Rallenta il tuo passo
abbassa la voce, giovanotto
non disturbare la mia pace funebre;
qui dove tu camminavi, giacciono morti
anche se ci sono strati e pavimentazioni
di culture e generazioni che sono passate prima,
tra te e me

Tu stai —e io stavo— vagando
senza saperlo,
passando tra i passanti,
prima di germogliare i tuoi
frutti sono caduti a terra
maturi e quelli dopo sono già nati;
mentre tu
sei un'ombra che ha rifrescato la mia tomba,
la mia lastra che diventa ghiaia
portata via dalle acque, evaporerà
e si riverserà nell'universo

Due ombre che abbiamo giocato nella luce,
rallegratevi, la nostra patria comune è il caos
e Salonicco

Petros Golitsis e Francesca Gironi leggono Petros Golitsis

ΜΙΑ ΤΟΣΗ ΔΑ ΜΠΑΣΤΑΡΔΗ ΚΟΥΚΙΔΑ
Ι
Μια τάξη αστρική και πολυκέφαλη
με αστεροειδείς απληροφόρητους
πλανήτες κατεχόμενους
από συμπαντικούς φανατισμούς
—οι πλέον υποτακτικοί μα συνεπέστατοι,
μες στις τροχιές ποτέ τους δεν κρασάρουν—
μια ηλιακή παράδοση που ξέπεσε
και την φωτογραφίζουνε
ως κιτς, ως εμπαιγμό, σολιψισμό
στη Μυτιλήνη και στην Οία,
βατράχια που κοάζουνε
και αυτοφωτογραφίζονται
ενώ οι Περσίδες σβήνουν ως πυγολαμπίδες μία-μία
σε μια ατμοσφαιρική μικροασπίδα,
κάπου σε μια κουκίδα —μπάσταρδη— που άναψε
κι όμως έσβησε∙
πλημμύρισε, ξεράθηκε
πρασίνισε, ξεχορταριάστηκε
και έπειτα πάγωσε
στην έρημο του χρόνου

Ένας ωκεανός που εξατμίστηκε
στο πρώτο φούντωμα του ήλιου
σαν γιγαντώθηκε
το κίτρινο άστρο
που έγινε μπλε

UN PICCOLO BASTARDO PUNTO
I
Un ordine astrale e di molte teste
con asteroidi non informati
pianeti occupati
dal fanatismo universale
—più remissivi ma coerenti,
nelle loro orbite non si schiantano mai—
una tradizione solare che è caduta in disuso
e scattano fotografie
come kitsch, come scherno, come solipsismo
a Mitilene e Oia,
rane che sbuffano
e scattano selfie
mentre le Perseidi si spengono come lucciole una dopo l'altra
in un micro scudo atmosferico,
da qualche parte in un punto —bastardo— che si è illuminato
e comunque estinto;
inondato, prosciugato
reverdito,  raschiato via
e poi congelato
nel deserto del tempo

Un oceano che s'è volatilizzato
al primo lampo del sole
come se fosse una gigantesca
stella gialla
diventata blu

ΜΙΑ ΤΟΣΗ ΔΑ ΜΠΑΣΤΑΡΔΗ ΚΟΥΚΙΔΑ
ΙΙ
Εδώ είναι μεσημέρι και καλοκαίρι
εκεί; βράδυ και χειμώνας
ο ήλιος δύει και ανατέλλει σε τόσα μέρη ταυτόχρονα
που ο σέρβερ —του σύμπαντος—
ίσα-ίσα που προλαβαίνει να τα δείχνει όλα
Απ’ το όχημα Κιουριόσιτι στον πλανήτη Άρη
βλέπουμε ονλάιν τη δύση του ήλιου
και έπειτα μια κουκίδα
ένα άστρο στο οποίο είμαστε εμείς
φυσικά στον αέρα,
τώρα που ακριβώς στην κορυφή του ουράνιου θόλου
είναι ο Βέγκα
μια κουκίδα λίγο μεγαλύτερη από ’μας,
25 έτη φωτός μακριά,
ένας ήλιος που γιγαντώνεται
που έφαγε το υδρογόνο του
όπως εμείς τα ψωμιά μας
κι όμως ακόμη φαίνεται
—φαντάσου το μέγεθός του—
ενώ έρχεται, τόσο το φως του∙
κατά τα άλλα, δεν μας επηρεάζει καθόλου,
ενώ λίγο πιο δίπλα
τόσο να γυρίσω τον λαιμό μου,
χωρίς να τεντωθώ,
εξακτινώνομαι σε μια μήτρα αστρική
που γεννά, τι άλλο; νέα άστρα,
τη στιγμή που γύρω μου σκάνε νέα πεύκα
(στη θέση των τόσων άλλων που γνώρισα)
και η μήτρα της συντρόφου μου
στο λινό άσπρο σεντόνι,
τα πρωινά και τα βράδια,
μια μήτρα που μου έδωσε
τρία παιδιά που παίζουνε, γελάνε ή κοιμούνται,
ενώ ετοιμάζομαι για μία ακόμη καταβύθιση
στο υγρό άσπρο στοιχείο
με έναν μεγάλο κίτρινο ήλιο να ισορροπεί
εξαίσια από πάνω μου
ως το μόνο, το πραγματικό-προσωρινό μου, κεφάλι.

UN PICCOLO BASTARDO PUNTO
II
Qui è mezzogiorno ed è estate
laggiù?  sera e inverno
Il sole tramonta e sorge in così tanti posti contemporaneamente
che il server —dell'universo—
ha il tempo a malapena di mostrarli tutti
Dal veicolo Curiosity al pianeta Marte
puoi guardare il tramonto online
poi un punto
una stella in cui siamo noi
ovviamente in aria
ora che proprio in cima alla cupola celeste
è Vega
un punto un po’ più grande di noi,
a 25 anni luce di distanza,
un sole crescente
che  mangia il suo idrogeno
come noi facciamo con il nostro pane
eppure si vede ancora
—immagina le sue dimensioni—
mentre s’ avvicina la sua luce;
del resto non ci tocca affatto,
mentre proprio accanto
basta che mi giro il collo,
senza allungarmi,
si irradia in un utero astrale
che partorisce, cos'altro? nuove stelle,
mentre nuovi pini spuntano intorno a me
(al posto di tanti altri che ho conosciuto)
e l'utero della mia compagna
sul lenzuolo bianco di lino,
mattina e sera,
un utero che mi ha dato
tre bambini che giocano, ridono o dormono,
mentre mi preparo per un'altra immersione
nell'elemento liquido bianco
con un grande sole giallo che oscilla
magnifico sopra di me
come la mia unica, vera e temporanea, testa.

ΣΕ ΜΙΑ ΟΥΡΑΝΙΑ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ
Περ κε του παρλέ
—γιατί πράγμα μιλάτε κύριε;—
στο παρκέ μιας πλατφόρμας που ίπταται
καμπυλωτή σε μιαν άμπωτη του χωροχρόνου;
Εμέ με ενδιαφέρει η εντερολογία η συγκριτική των πτηνών
ζώντων και τεθνεώτων
εμφανισθέντων και εξαφανισθέντων
όντως πτηνών και ημίπτηνων
πιγκουίνων κοτών και πουλπούλογλων
λόγων σημείων α και β
στις κορυφογραμμές Μάττερχορν
λόφων μοναχικών στη Γη και στον Άρη
φουσκώματα ύλης στους όρχεις, στο φεγγάρι ή στον ειλεό,
περάσματα στενά, υγρά μεταβλητά
ξερά στον βόρειο πόλο, και στο έντερο,
εδώ οι σελαγισμοί είναι πράσινοι, τα χολαγγεία καφέ,
ενώ στον Κρόνο κόκκινοι, στον Δία μπλε
φωτοστέφανα ψεύτικα μαγνητικά κοσμήματα
σε πέτρες στα νεφρά —λεβάιν— ενός σύμπαντος
που φουσκώνει σαν κούρκος για να σκάσει μετά
αναπολώντας μιαν άλλη αρχή
μια κάποιου τύπου επανεκκίνηση
—εδώ ή εκεί— ποια είναι η Β' Εθνική
δεν θα μας πει κανείς
εσύ είσαι ο διαιτητής, ο διευθυντής
το γήπεδο και το χορτάρι είσαι εσύ, και οι προβολείς,
θα σφυρίξεις την αρχή, την λήξη, την παράταση,
με κάποιου τύπου ανοχή,
την παραβίαση κανόνων που δεν έθεσες εσύ,
θα αμφισβητήσεις και θα εκραγείς
αντί να παιχνιδίσεις με την ύλη την ανταποκριτική
όχι σαν αυνανιστής μα ως εραστής
που υπηρετεί τον άλλον και αλληλοεπιδρά
όχι ως διευθυντής ορχήστρας, αλλά ως τζαζ
τζαμάρει μπλουζ και δίχως κλου γελά
κι αστράφτουν φώτα προσωρινά
σπέρματα σιντριβανιστά, αχνιστά
προτού σκάσουν κενά
ή σαρκωμένα σε έναν άλλον ουρανό,
εδώ, που αυλακώνουν άλλοι ξεχωριστά,
έχε γεια, μπαμπά (;)

SU UNA PIATTAFORMA CELESTE
Per che tu parle
—Di cosa sta parlando, signore?—
sul parquet di una piattaforma galleggiante
si è curvato in un flusso e riflusso spazio-temporale?
Mi interessa la enterologia, il confronto tra
uccelli viventi e morenti,
esistenti ed estinti
e gli uccelli e i mezzi-uccelli.
pinguini, polli e uccelli.
ai fini dei punti (a) e (b)
sui crinali del Cervino
colline solitarie sulla Terra e su Marte,
gonfiore di materia nei testicoli, nella luna o nell'ileo,
passaggi stretti, liquidi variabili
secchi al polo nord, e nell'intestino,
qui i legamenti sono verdi, i vasi biliari marroni,
mentre su Saturno sono rosse, su Giove blu.
aloni di falsi gioielli magnetici
nei calcoli renali —levin— di un universo
che si gonfia come un cetriolo per poi scoppiare
ricordando un altro inizio
una specie di reset
—qui o là— cos'è la Serie B
nessuno ce lo dirà
sei l'arbitro, il manager.
il campo e l'erba sei tu, e i riflettori,
fischierai all'inizio, alla fine, ai tempi supplementari,
con una sorta di tolleranza,
la violazione di regole che non hai fatto tu,
farai domande ed esploderai
invece di giocare con il materia corrispondente
non come un masturbatore ma come un amante
che serve l'altro e interagisce
non come direttore d’orchestra, ma come jazzista,
improvvisa blues e ride senza un perché,
e brillano luci temporanee,
semi di fontane vaporosi,
prima di esplodere vuoti
o incarnati in un altro cielo,
qui, dove altri tracciano percorsi distinti,
addio, papà (?)

Ο Πέτρος Γκολίτσης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1978. Ποιήματα και δοκίμιά του έχουν μεταφραστεί σε έντεκα γλώσσες. Έχει βραβευτεί με το International Poetry Award Tudor Arghezi (2018) της Ένωσης Συγγραφέων της Ρουμανίας και με το International Poetry Prize Povelja Morave (2019) της Ένωσης Συγγραφέων της Σερβίας. Έχει ανθολογήσει με τον Βασίλη Βασιλικό (1933-2023) σε τέσσερις τόμους την ποίησή μας από το 1796 έως το 2021 (Ρώμη, 2021, σσ. 1-1750). Τα πλέον πρόσφατα βιβλία του είναι το La carne de lo provisional/Η σάρκα των προσωρινών (ισπανικά), σε μετάφραση José Antonio Moreno Jurado (2022), το Nagrizanje/Διάβρωση (σερβικά), σε μετάφραση Dragan Vitorović και Antonina Kostić (2023), και Ο εκδορέας του σκότους (Θράκα, 2023). To 2023 τιμήθηκε από την Άνοιξη των ποιητών, Λαζαρέτ, στην Κυανή Ακτή της Γαλλίας.

Petros Golitsis è nato a Salonicco nel 1978. Le sue poesie e i suoi saggi sono stati tradotti in undici lingue. È stato insignito del Premio internazionale di poesia Tudor Arghezi (2018) dall’Unione degli scrittori rumeni e del Premio internazionale di poesia Povelja Morave (2019) dall’Unione degli scrittori serbi. Ha antologizzato con Vassilis Vassilikos (1933-2023) quattro volumi di poesia dal 1796 al 2021 (2021). I suoi libri più recenti sono La carne de lo provisional/La carne del provvisorio (spagnolo), tradotto da José Antonio Moreno Jurado (2022); Nagrizanje/Corruzione (serbo), tradotto da Dragan Vitorović e Antonina Kostić (2023) e Il scorticatore dell buio (2023). Nel 2023 è stato premiato dalla Primavera dei Poeti, Lazarette, in Costa Azzurra, Francia.